จริงหรือไม่ที่ว่า...ถ้าไส้เดือนโดนตัดเป็นสองท่อนมันจะงอกใหม่เป็นสองตัว?

12 มกราคม 2558 | 213,805

จริงหรือไม่ที่ว่า...ถ้าไส้เดือนโดนตัดเป็นสองท่อนมันจะงอกใหม่เป็นสองตัว?


จริงหรือไม่ที่ว่า...
ถ้าไส้เดือนโดนตัดเป็นสองท่อนมันจะงอกใหม่เป็นสองตัว?
 
 
     ผู้ใหญ่มักบอกกันว่าถ้าเราตัดไส้เดือนให้ขาดเป็นสองท่อน แต่ละท่อนจะไม่ตายและงอกร่างใหม่ได้เอง มันเป็นเรื่องจริงหรือหลอกเด็ก? 
 
     เด็กๆ หลายคนคงเคยได้ยินคำบอกเล่าที่ว่า "ถ้าเราเผลอตัดไส้เดือนกลางลำตัวจนขาดเป็นสองท่อน แต่ละท่อนจะงอกร่างซ่อมแซมส่วนที่ขาดไป สุดท้ายก็จะได้เป็นไส้เดือนสองตัว" เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เล่าขานกันมานานแล้ว แต่ความจริงมันเป็นแค่นิทานหลอกเด็กเท่านั้น 
 
     ส่วนใหญ่ไส้เดือนที่โดนตัดจนขาดเป็นสองท่อน สุดท้ายก็จะตาย ไม่ได้งอกใหม่เป็นไส้เดือนสองตัวอย่างที่เชื่อกัน แต่คนอาจเห็นว่าไส้เดือนขาดท่อนยังดิ้นๆ อยู่นานสองนาน จนเข้าใจผิดนึกไปว่ามันจะไม่ตาย ในบางครั้งไส้เดือนที่โดนตัดท่อนหางอาจจะรอดตายและงอกส่วนหางออกมาใหม่ได้ หรือไส้เดือนที่โดนผ่าหางตามยาวก็อาจจะซ่อมแซมบาดแผลตัวเองและกลายเป็นไส้เดือนสองหางไป แต่กรณีอย่างนี้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นน้องครั้งมาก 
 
     แม้ว่าภายนอกไส้เดือนจะดูเหมือนกันไปหมดทั้งด้านหัวและด้านหาง แต่กายวิภาคภายในของไส้เดือนส่วนหัวกับส่วนหางนั้นมีอวัยวะแตกต่างกันฉะนั้นเมื่อส่วนใดส่วนหนึ่งถูกตัดขาดออกไป มันจึงไม่สามารถงอกออกมาทดแทนกันได้
 
     ส่วนหัวของไส้เดือนมีปมประสาท (ganglion) ซึ่งถือได้ว่าเป็นสมองของสัตว์ชั้นต่ำ ระบบเลือดแบบพื้นฐานที่มีหัวใจ 5 ดวง และระบบสืบพันธุ์ ในขณะที่อวัยวะสำคัญในส่วนหางจะมีแค่ลำไส้ที่ทอดผ่านแต่ละปล้องเท่านั้น ดังนั้น ส่วนหางของไส้เดือนจึงไม่มีโอกาสรอดหรืองอกเป็นตัวใหม่ได้เลยหลังจากโดนตัดแยกจากส่วนหัว
 
 
 
 
สัตว์ที่แบ่งตัวงอกร่างใหม่มีอยู่จริง 
 
     ในความสามารถงอกร่างใหม่คงไม่มีสัตว์ตัวไหนเกินหน้าพลานาเรีย (Planarian) ไปได้ พลานาเรียจัดอยู่ในกลุ่มหนอนตัวแบนนักวิทยาศาสตร์สนใจความสามารถของพลานาเรียมานานหลายทศวรรษแล้ว ไม่ว่าจะตัดอย่างไร พลานาเรียแต่ละท่อนก็จะงอกเติมเป็นตัวใหม่ได้เกือบทุกครั้ง ผลการศึกษาที่น่าทึ่งสุดๆ รายงานว่า พลานาเรีย บางสปีชีส์สามารถงอกออกมาเป็นตัวใหม่ได้ทุกท่อนแม้จะโดนสับแบ่งถึง 279 ท่อน
 
 
 

ข้อมูลจากหนังสือ SCIENCE ILLUSTRATED ฉบับ July no. 2014 
 

12 มกราคม 2558 | 213,805 views