เกลือ 5 ชนิด สร้างสีสันให้กับท้องฟ้าในยามค่ำคืน

12 ธันวาคม 2557 | 3,322

เกลือ 5 ชนิด สร้างสีสันให้กับท้องฟ้าในยามค่ำคืน


FIREWORKS BY THE NUMBERS

เรื่อง: Ib Salomon เรียบเรียง: ชลิตา ซื่อตรง
 
     ในค่ำคืนวันที่ 31 ธันวาคมของทุกปี บนท้องฟ้าเกือบทั่วทุกพื้นที่บนโลกจะสว่างไสวไปด้วยประกายของพลุ พลุนั้นมีอายุเก่าแก่เป็นพันปีแล้ว แต่ช่างพลุชาวอิตาเลียนเพิ่งจะใส่เกลือโลหะ (metallic salt) ลงไปในดินปืนเมื่อ 200 ปีที่แล้วนี่เอง ทำให้พลุระเบิดออกมาเป็นประกายไฟหลากสีสัน
 
13.4 กิโลกรัม คือ น้ำหนักของพลุที่ใหญ่ที่สุดในโลก พลุยักษ์นี้ถูกจุดขึ้นที่ประเทศโปรตุเกสเมื่อปี 2010
 
7,000 ลูก คือ จำนวนพลุที่ถูกจุดขึ้นพร้อมกันอย่างไม่ตั้งใจในงานฉลองครบรอบวันชาติสหรัฐฯ ที่แซนดีเอโกเมื่อปี 2012 ส่งผลให้การแสดงพลุที่ควรกินเวลา 17 นาที จบลงด้วยการระเบิดของพลุครั้งใหญ่ หนเดียวที่กินระยะเวลาไม่ถึง 1 นาที
 
800 คน คือ จำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุพลุระเบิดครั้งรุนแรงที่สุดในโลก เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่กรุงปารีสใสพระราชพิธีราชาภิเษกสมรสระหว่างพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 กับพระนางมารีอ็องตัวแนตเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 1770
 
20,000,000 ดอลลาร์สหรัฐ คือ จำนวนเงินที่หมดไปกับค่าพลุที่ใช้ในงานฉลองครบรอบวันชาติของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ที่อาบูดาบีเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2009 จึงนับเป็นการแสดงพลุที่แพงที่สุดในโลก
 
122 เซนติเมตร คือ เส้นผ่านศูนย์กลางของพลุยนชะกุดะมะ (Yonshakudama) ซึ่งใช้จุดในงานเทศกาลดอกไม้ไฟคะตะกะอิ (Katakai Matsuri) ทุกๆ ปี เมื่อทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าที่ระดับความสูงตั้งแต่ 800 เมตร ขึ้นไป พลุก็จะระเบิดเป็นสีสันสวยงาม
 
     ช่างทำพลุสามารถทำให้ส่วนประกอบที่เรียกว่า “เม็ดดาว” (stars) ซึ่งช่วยให้พลุมีสีสันต่างๆ ระเบิดออกมาเป็นรูปทรงที่ต้องการได้ โดยช่างจะเรียงเม็ดดาวเป็นรูปทรงที่ต้องการ เช่น เลข 2014 ลงในเปลือกพลุซึ่งทำจากกระดาษแข็ง แล้วพันด้วยเทปกาว
 
 
PHOTOS: THINKSTOCK, GUSTAVO FERRARI/AP/POLFOTO, GETTY IMAGES, ALAMY/IMAGESELECT
 
77,282 ลูก คือ จำนวนพลุที่ถูกจุดในงานแสดงพลุที่ใหญ่ที่สุดในโลก ณ ประเทศคูเวต เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2012 เพื่อฉลองครบรอบ 50 ปีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญของประเทศคูเวต
 
300 คน คือ จำนวนช่างเทคนิคที่ควบคุมการจุดพลุในงานครั้งนี้
3 ลำ คือ จำนวนเครื่องบินที่ใช้จุดพลุ โดยจุดจากส่วนท้ายของเครื่องบิน
2 ล้านคน คือ จำนวนผู้ที่เข้าชมการแสดงพลุในครั้งนี้
64 นาที คือ ระยะเวลาในการแสดงพลุ
16 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คือ จำนวนเงินที่ใช้สำหรับความบันเทิงในครั้งนี้
 
60 กิโลกรัม คือ นำหนักของพลุช็อกโกแลตที่ใหญ่สุดในโลก ซึ่งมีขนาด 3x1.5 เมตร พลุช็อกโกแลตลูกนี้ถูกจุดขึ้นในคืนวันส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่เมื่อปี 2002 ระเบิดออกมาเป็นเม็ดช็อกโกแลตชิปกระจายอยู่ทั่วเมืองซูริก ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
 
32 เมตร คือ เส้นผ่านศูนย์กลางของพลุวงล้อ (catherine wheel) ที่ใหญ่ที่สุดในโลกซึ่งจุดขึ้น ณ เมืองอึมอับบา ประเทศมอลตา เมื่อปี 2011
 
 

เกลือ 5 ชนิด สร้างสีสันให้กับท้องฟ้าในยามค่ำคืน

 
     พลุแต่ละลูกมีสีสันแตกต่างกันไปตามชนิดของเกลือโลหะที่เป็นส่วนผสมของพลุโดยถูกปั้นเป็นเม็ดเล็กๆ เรียกว่า เม็ดดาวอะตอมของเกลือโลหะจะดูดซึมพลังงานจากการระเบิด พลังงานจะถูกปล่อยออกมาในรูปแบบของแสงที่มีความยาวคลื่นแตกต่างกันไป เกลือโลหะทองแดงให้ช่วงความยาวคลื่นแสงที่สั้น จึงเปล่องแสงออกมาเป็นสีน้ำเงิน ในขณะที่เกลือโลหะจากสตรอนเชียมจะให้ความยาวคลื่นแสงที่ยาว เราจึงเห็นประกายพลุเป็นสีแดงบนท้องฟ้า
 
สตรอนเชียม
สี: แดง
ความยาวคลื่นแสง: 652 นาโนเมตร
 
แคลเซียม
สี: ส้ม
ความยาวคลื่นแสง: 628 นาโนเมตร
 
โซเดียม
สี: เหลือง
ความยาวคลื่นแสง: 610-621 นาโนเมตร
 
แบเรียม
สี: เขียว
ความยาวคลื่นแสง: 589 นาโนเมตร
 
ทองแดง
สี: น้ำเงิน
ความยาวคลื่นแสง: 505-535 นาโนเมตร
 
ส่วนผสมของสตรอนเชียมและทองแดง
สี: ม่วง
ความยาวคลื่นแสง: 420-460 นาโนเมตร
 
 
มีการจุดพลุมานานกว่า 800 ปีแล้ว
 
200 ปีก่อนคริสต์ศักราช ชาวจีนค้นพบว่า เมื่อนำกระบอกไม้ไผ่ที่ปิดรูไว้อย่างมิดชิดโยนเข้าไปในกองไฟจะทำให้เกิดระเบิด พลุลูกแรกจึงถือกำเนิดขึ้นโดยนักวิทยาศาสตร์ริเริ่มคิดค้นวิธีผสมดินปืนเป็นครั้งแรกเมื่อประมาณปี 1000
 
ราวปี 1,200 ชาวจีนประดิษฐ์พลุด้วยการใส่ดินปืนเข้าไปในกระบอกที่ทำจากกระดาษแข็งและสายจุดชนวนที่ทำจากกระดาษ
 
1292 มาร์โก โปโลนำพลุจากจีนเข้ามายังอิตาลี
 
ช่วงทศวรรษ 1830 ช่างทำพลุจากทางตอนใต้ของอิตาลีประดิษฐ์พลุสีต่างๆ ได้เป็นครั้งแรก
 
ปี 2004 ดิสนีย์แลนด์ในรัฐแคลิฟอร์เนียใช้แรงดันอากาศในการจุดพลุแทนการใช้ดินปืน
 

ข้อมูลจากหนังสือ SCIENCE ILLUSTRATED ฉบับ June no. 2014 
Facebook : SCIENCEILLUSTRATEDThailand

 

12 ธันวาคม 2557 | 3,322 views